Dlaczego niektórzy ludzie potrzebują „wygrać” konflikt bardziej niż go zakończyć?

Nie każdy konflikt dotyczy wyłącznie rozwiązania problemu. Czasem stawką staje się coś znacznie głębszego:

• poczucie kontroli,
• bezpieczeństwo psychiczne,
• obraz samego siebie,
• potrzeba uznania,
• albo uniknięcie poczucia winy, wstydu czy bezradności.

W takich sytuacjach człowiek przestaje walczyć o porozumienie. Zaczyna walczyć o przetrwanie własnej narracji. Z perspektywy psychologicznej konflikt może pełnić różne funkcje regulacyjne. Dla części osób „wygranie” konfliktu staje się sposobem:

• odzyskania wpływu,
• obrony kruchego poczucia własnej wartości,
• uniknięcia konfrontacji z własnymi emocjami,
• albo poradzenia sobie z lękiem przed odrzuceniem czy upokorzeniem.

Im silniejsze emocjonalne zranienie, tym trudniej czasem człowiekowi przyjąć:

• ambiwalencję,
• własny udział w konflikcie,
• perspektywę drugiej strony,
• czy fakt, że w relacjach rzadko istnieje prosty podział na „dobrych” i „złych”.

W stanie silnego pobudzenia emocjonalnego psychika często uruchamia mechanizmy obronne:

• projekcję,
• racjonalizację,
• idealizację i dewaluację,
• odwracanie ról ofiara–sprawca,
• albo szukanie moralnego zwycięstwa.

Wtedy konflikt przestaje dotyczyć wyłącznie konkretnej sytuacji. Zaczyna organizować sposób myślenia o sobie i innych ludziach.

Czasem człowiek potrzebuje „mieć rację” nie dlatego, że rzeczywiście szuka prawdy, ale dlatego, że psychicznie nie jest gotowy unieść:

• poczucia winy,
• bezsilności,
• odrzucenia,
• utraty kontroli,
• czy rozpadu własnego obrazu siebie.

Dlatego w niektórych konfliktach pojawia się:

• potrzeba ciągłego wracania do tematu,
• szukanie sojuszników,
• publiczne opowiadanie swojej wersji historii,
• silna potrzeba uznania własnej krzywdy,
• albo trudność z zakończeniem relacji mimo upływu czasu.

Paradoksalnie długotrwałe podtrzymywanie konfliktu może czasem chwilowo chronić psychikę przed doświadczeniem żałoby i straty. Bo dopóki trwa walka, człowiek nie musi jeszcze w pełni spotkać się z bólem zakończenia relacji, rozczarowania czy utraty. To nie oznacza, że każda osoba pozostająca w konflikcie działa świadomie czy intencjonalnie manipuluje innymi. Często są to automatyczne próby regulowania bardzo trudnych emocji i odzyskiwania poczucia bezpieczeństwa psychicznego. Dojrzałość emocjonalna nie polega na unikaniu konfliktów za wszelką cenę. Czasem konfrontacja, granice czy ochrona siebie są konieczne. Istnieje jednak różnica między:

• próbą rozwiązania konfliktu,

a

• sytuacją, w której konflikt staje się głównym sposobem regulowania emocji i budowania własnej tożsamości.

Bo wtedy celem przestaje być relacja czy rozwiązanie problemu. Najważniejsze staje się „wygranie” - nawet kosztem spokoju, relacji i własnego dobrostanu.